اب و هوا.جلگه.معدن.غار.صحرا.خاک.زمین.چشمه.دریاچه.نفت..جنگل.دریا.رودخانه.رود.کویر.ابشار.منابع انرزی.اب.جزایر.کوه.

 
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری - ساعت ۱۱:٠۱ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱٢/٩
 
آب بسیار که محوطه وسیعی را فرا گیرد و به اقیانوس راه دارد را دریا گویند؛ مجموع آب های شور که جزء اعظم کره زمین را می پوشاند و تقریباً سه چهارم سطح زمین را در بر گرفته و در نیمکره جنوبی بیشتر از نیمکره شمالی زمین را فرا گرفته است. عنوان دریا معمولاً برای دریاچه های شور هم که فاقد مجرای خروجی طبیعی اند نیز استفاده می شود، مانند دریای خزر که دریاچه ای بزرگ است، و دریاچه گالیله که یک دریاچه کوچک با آب شیرین و مجرای خروجی طبیعی است. عمق دریاها مختلف و تغییر پذیر است و در بعضی نقاط بین ۱۲،۰۰۰ تا ۱۵،۰۰۰ متر می باشد. ته دریاها مانند سطح زمین ناصاف و غیر مسطح می باشد و در زیر آب دره هایی موجود است شبیه به دره هایی که در کوه های بسیار مرتفع مشاهده می کنیم و جزیره های کوچک و کم وسعت نیز قله های کوه های مرتفع زیر دریا هستند. ● دریاهای منشعب از اقیانوس لیستی از دریاها که به وسیله اقیانوس ها تقسیم شده اند: ▪ اقیانوس آرام (کبیر) ▪ اقیانوس آرام بزرگترین اقیانوس جهان می باشد. وسعت این اقیانوس حدود ۱۶۶ کیلومترمربع و عمق متوسط آن ۴۱۸۸ مترمی باشد و دریاهای منشعب از آن عبارتند از: ۱ـ دریای برینگ ۲ـ دریای کرتز ۳ـ دریای اختسک ۴ـ دریای چین شرقی ۵ـ دریای چین جنوبی ۶ـ دریای سولو ۷ـ دریای فیلیپین ۸ـ دریای فلورز ۹ـ دریای باندا ۱۰ـ دریای تاسمانی ۱۱ـ دریای زرد ۱۲ـ دریای کرال ۱۳ـ دریای مرجان ۱۴ـ خلیج کالیفرنیا ۱۵ـ خلیج آلاسکا ▪ اقیانوس اطلس وسعت اقیانوس اطلس حدود ۸۳ میلیون کیلومتر مربع در بین قاره امریکا و قاره های اروپا و آفریقا واقع است. عمیق ترین ناحیه این اقیانوس ۹۲۰۰ متر و در شرق جزیره پورتوریکو است. دریاهای منشعب از این اقیانوس عبارتند از: ۱ـ دریای شمال ۲ـ دریای بالتیک ۳ـ دریای مدیترانه ۴ـ دریای آدریاتیک ۵ـ دریای سیاه ۶ـ دریای جونین ۷ـ دریای لیگورین ۸ـ دریای مرمره ۹ـ دریای کریت ۱۰ـ دریای لابرادور ۱۱ـدریای مانش ۱۲ـ خلیج گینه ۱۳ـ خلیج بیسکای ۱۴ـ خلیج مکزیک ۱۵ـ خلیج جیمز ۱۶ـ خلیج هودسن ▪ اقیانوس هند وسعت اقیانوس هند در حدود ۷۵ کیلومتر مربع است. عمیق ترین ناحیه این اقیانوس در جنوب جزیره جاوه اندونزی و به عمق ۷۴۵۰ متر می باشد. دریاهای منشعب از این اقیانوس عبارتند از: ۱ـ دریای سرخ ۲ـ دریای عمان ۳ـ دریای عرب ۴ـ دریای جاوه ۵ـ دریای آندامان ۶ـ خلیج عدن ۷ـ خلیج فارس ۸ـ خلیج بنگال ▪ اقیانوس منجمد شمالی وسعت اقیانوس منجمد شمالی در حدود ۱۵ کیلومتر مربع است. در بیشتر مواقع سال آب های این اقیانوس یخ بسته اند. این اقیانوس به وسیله تنگه برینگ با اقیانوس آرام و از طریق دریای گروئلند با اقیانوس اطلس ارتباط پیدا می کند. ۱ـ دریاهای منشعب از آن عبارتند از: ۲ـ دریای بارنتز ۳ـ دریای کارا ۴ـ دریای لاپتف ۵ـ دریای سفید ۶ـ دریای لینکلن ۷ـ دریای بوفورت ۸ـ دریای گروئلند ▪ اقیانوس منجمد جنوبی وسعت اقیانوس منجمد جنوبی حدود ۲۰کیلومتر مربع است. و در اکثر مواقع سال یخ بسته است. دریاهای منشعب از این اقیانوس عبارتند از: ۱ـ دریای ودل ۲ـ دریای رز ۳ـ خلیج مارگریت ۴ـ خلیج فار ۵ـ خلیج سالزبرگر ● دریاهای محصور در خشکی یا دریاچه ها ۱ـ دریای آرال ۲ـ دریای گالیله ۳ـ دریای خزر
 
 
 
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری - ساعت ۱٠:٥۸ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱٢/٩
 
کره زمین از نظر آنکه دمای سطحی آن به قدری است که وجود آب را در هر سه حالت مایع ، جامد و گاز امکان‌پذیر می‌کند، در میان سیارات منظومه شمسی ، سیاره‌ای غیر عادی است. از این گذشته ، تا آنجا که می‌دانیم، کره زمین تنها جرم منظومه شمسی است که در آن اقیانوس‌هایی وجود دارد. در واقع ، بهتر این بود که گفته شود اقیانوس ، زیرا اقیانوس‌های آرام ، اطلس ، هند ، منجمد شمالی و منجمد جنوبی اقیانوس یکپارچه‌ای هستند پر از آب شور ، و می‌توان قاره‌های اروپا ، آسیا ، آفریقا و آمریکا و خشکیهای کوچکتری مانند قطب جنوب و استرالیا را جزیره‌های این اقیانوس یکپارچه پنداشت. مشخصات اقیانوس یکپارچه واقعیت‌های مربوط به این اقیانوس یکپارچه بسیار جالب‌توجه است. مساحت کل این اقیانوس 363 میلیون کیلومتر مربع است و بیشتر از 70 در صد سطح کره زمین را پوشانیده است. حجم این اقیانوس با توجه به اینکه عمق متوسط اقیانوسها 7/3 کیلومتر است، در حدود 1340 میلیون کیلومتر مکعب است. یعنی برابر با 15/0 حجم کل سیاره زمین است. این اقیانوس در برگیرنده 2/97 درصد H2O زمین است و چون در هر سال 3300000 کیلومترمکعب از آب اقیانوس تبخیر می‌شود و سپس به صورت باران یا برف بر زمین می‌بارد، در نتیجه چنین بارشهایی در حدود 8250000 کیلومترمکعب آب شیرین در زیر قاره‌ها و در حدود 1250000 کیلومتر آب شیرین در دریاچه‌ها و رودخانه‌ها گرد آمده است. اهمیت اقیانوس اقیانوس اهمیت ویژه‌ای در حیات دارد. تقریبا مسلم است که نخستین صورتهای حیات در اقیانوس‌ها ظاهر شده است و از لحاظ کمیت محض ، هنوز هم قسمت اعظم حیات در اقیانوس‌ها است. حیات در روی زمین محدود به چند مترمربع از سطح زمین است، (اگر چه پرندگان و سرنشینان هواپیماها گاهی از این حد و مرز بیرون می‌روند) و حال آنکه حیات در اقیانوس‌ها سراسر اقیانوس را تا اعماق 15 کیلومتری و در بعضی نقاط تا اعماق بیشتر ، اشغال می‌کند. آگاهی انسان در مورد اقیانوس‌ها آگاهی‌های انسان درباره اقیانوس‌ها ، و به خصوص کف آنها ، تا سالهای اخیر به همان اندازه آگاهیهای او از سیاره‌های دیگر بوده است. حتی آنچه امروزه اخترشناسان درباره سطح ماه می‌دانند، بیشتر از دانسته‌های زمین شناسان درباره سطح زیر اقیانوس‌های زمین است. اقیانوس‌نگاران اولیه اقیانوس شناسی (Oceanography) جدید را ماتیو فونتین موری (Mathew Fontaine Maury) ، افسر نیروی دریایی آمریکا ، کشف کرد. وی در آغاز سی سالگی ، در حادثه‌ای ناگوار پای خود را از دست داد. اما این حادثه ناگوار به نفع بشریت تمام شد. پس از این حادثه بود که موری متصدی انبار نقشه‌ها و وسایل نقشه‌برداری شد و کوشش خود را صرف نقشه‌برداری از جریانهای اقیانوس‌ها کرد. موری پیشقدم همکاریهای بین المللی در مطالعات مربوط به اقیانوس شد و در کنفرانس تاریخی بین‌المللی که در سال 1853 در بروکسل تشکیل شد، چهره‌ای موثر بود. نخستین کتاب درسی خود را درباره اقیانوس‌نگاری ، به نام جغرافیای فیزیکی دریا ، در سال 1955 منتشر کرد. (فرهنگستان علوم دریایی در آناپولیس (Annapolis مرکز ایالت مریلند در آمریکا) به افتخار کارهای بزرگ وی به 'قصر موری' (Maury Hall) ملقب شد. (جریان کرومول بعد از موری ، جریانهای اقیانوسی به طور کامل نقشه‌برداری شدند. این جریانها به وسیله اثر کوریولیس در اقیانوس‌های نیمکره شمالی دوایر عظیمی ‌در جهت حرکت عقربه‌های ساعت طی می‌کنند و در اقیانوس‌های نیمکره جنوبی دوایر عظیمی‌ در خلاف جهت حرکت عقربه‌های ساعت می‌پیمایند. جریانی که در امتداد خط استوا حرکت می‌کند، تحت تاثیر اثر کوریولیس قرار نمی‌گیرد و ممکن است مسیری مستقیم طی کند. چنین جریان مستقیمی‌ در اقیانوس آرام واقع است و چندین کیلومتر در امتداد استوا به طرف مشرق طی می‌کند. این جریان به افتخار کاشف آن ، تونزند کرومول (Townsend Cromwell) ، اقیانوس شناس آمریکایی ، جریان کرومول نامیده شده است. آیا اعماق اقیانوس‌ها ، آرام است؟ اقیانوس‌نگارها جریانهای کندی را در اعماق اقیانوس‌ها کشف کرده‌اند. دلایل غیر مستقیمی‌ نشان می‌دهد که اعماق اقیانوس‌ها نمی‌تواند آرام باشد. یکی از این دلایل این است که موجودات بالای دریا ، پیوسته کانیهای غذایی ، یعنی فسفاتها و نیتراتها ، را مصرف می‌کنند و پس از مرگ ، این مواد را با پیکر خود به اعماق دریا می‌برند. اگر جریانی وجود نداشت تا این مواد را دوباره به سطح دریا بیاورد، سطح دریا از وجود این کانیها تهی می‌شد. دلیل دیگر آن است که اگر جریانهایی برای انتقال اکسیژن وجود نداشت، اکسیژنی که از هوا جذب می‌شد، نمی‌توانست به اعماق دریا نفوذ کند و در نتیجه بر اثر کاهش مقدار اکسیژن ، ادامه حیات در اعماق دریا امکان‌پذیر نبود. در واقع ، معلوم شده است که اکسیژن در عمیق‌ترین نقاط دریا نیز دارای غلظت مناسبی است. وجود اکسیژن در این نقاط فقط با این تصور قابل توضیح است که در اقیانوس مناطقی وجود دارد که آبهای سطحی سرشار از اکسیژن را به طرف پایین می‌کشد. علت پیدایش این جریانهای قائم اختلاف دماست. آب سطحی اقیانوس در نواحی قطبی سرد می‌شود و بنابراین به طرف پایین کشیده می‌شود. این جریان دائمی ‌آبی که به پایین کشیده می‌شود، در سراسر بستر اقیانوس انتشار می‌یابد. بنابراین ، حتی در مناطق استوایی ، آب اعماق اقیانوس بسیار سرد و دمای آن نزدیک نقطه انجماد است. آب سرد اعماق اقیانوس عاقبت به طرف سطح آب بالا می‌آید، زیرا جای دیگر برای رفتن ندارد. آب ، پس از آنکه دوباره به سطح اقیانوس رسید، گرم و به طرف قطب شمال یا قطب جنوب کشیده می‌شود و در آنجا دوباره به طرف پایین کشانده می‌شود. حیات در اعماق دریا شگفت‌انگیز است که در عمق دریا نیز حیات وجود دارد. تقریبا تا یک قرن پیش تصور می‌شد که حیات در اقیانوس‌ها محدود به مناطق سطحی آنها است. مدیترانه ، مرکز اصلی تمدن متمادی ، در واقع در قسمتهای بسیار عمیق نسبتا عاری از حیات است، اما اگر چه این دریا نیمه کویر ، یعنی گرم و کم اکسیژن است. ادوارد فوربر (Edward Forber) ، طبیعی‌دان انگلیسی ، در دهه 1840 از عمق 2100 متری آن توانست ستاره دریایی زنده به دست آورد. سپس معلوم شد که کابل تلگرافی که در سال 1860 از کف دریای مدیترانه از عمق 1600 متری گذرانده بودند، از مرجانها و گونه‌های دیگر پوشانده شده است. دنیای زندگی زیر آبی به هیچ وجه منطقه وهم‌آور سکوت نیست. هیدروفون (Hidrophen یا گوشی زیر آبی) در سالهای اخیر نشان داده است که صداهای تیک تیک ، خرخر ، ناله و صداهای دیگر موجودات دریایی به قدری زیاد است که سرسام‌آورتر از شلوغترین مکانهای روی خشکی است. منابع جدید کانی با دست یافتن آدمی‌ به پایین‌ترین عمق دریا ، منبع جدید و با ارزشی از مواد کانی ممکن است، به دست آید. ظاهرا در مناطق وسیعی از بستر اقیانوس آرام منابعی سرشار از منگنز و مقادیر قابل توجهی کبالت ، نیکل و مس پراکنده است.
 
 
 
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری - ساعت ۱٠:٥٧ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱٢/٩
 
هیدرولوژی علمی است که در مورد پیدایش خصوصیات و نحوه توزیع آب در طبیعت بحث می‌کند ولی عملا واژه هیدرولوژی به شاخه‌ای از جغرافیای فیزیکی اطلاق می‌شود که گردش آب در طبیعت را مورد بررسی قرار می‌دهد. انجمن علوم و فنون ایالات متحده تعریف زیر را برای هیدرولوژی برگزیده است: هیدرولوژی علم مطالعه آب کره زمین است و در مورد پیدایش ، چرخش و توزیع آب در طبیعت خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آب ، واکنش‌های آب در محیط و ارتباط آن با موجودات زنده بحث می‌کند بنابراین ملاحظه می‌شود که هیدرولوژی در برگیرنده تمامی داستان آب است. تاریخچه و تکامل آب شناسی تا جایی که تاریخ نشان می‌دهد اولین تجارب آب شناسی مربوط به سومریها و مصریها در منطقه خاورمیانه است بطوری که قدمت سد سازی روی رودخانه نیل به 4000 سال قبل از میلاد مسیح می‌رسد در همین زمان فعالیتهای مشابهی در چین نیز وجود داشته است. از بدو تاریخ تا حدود 1400 سال بعد ازمیلاد مسیح فلاسفه و دانشمندان مختلفی از جمله هومر طالس ، افلاطون ، ارسطو و پلنی در مورد سیکل هیدرولوژی اندیشه‌های گوناگونی ارائه کرده‌اند و کم کم مفاهیم فلسفی هیدرولوژی جای خود را به مشاهدات علمی دادند. سیر تحولی و رشد شاید بتوان گفت هیدرولوژی جدید از قرن 17 با اندازه گیریهای مختلف آغاز شد در این دوره پرالت ترانست مقدار بارندگی تبخیر و صعود موئینه‌ای را در حوضه آبریز رودخانه سن اندازه گیری کند ماریوت با اندازه گیری سرعت و سطح مقطع جریان دبی رودخانه سن را در پاریس اندازه گیری کرد. در قرن 18 مطالعات تجربی در زمینه‌های هیدرولوژی شکوفایی خاصی را پیدا کرد. بر اساس این مطالعات بود که بسیاری از اصول هیدرولیکی پایه گذاری گردید. از آن جمله می‌توان وسایلی مانند پیزو ستروبرنولی ، لوله پیتر ، جریان سنج ولت من ، لوله بوردا ، و نظریه‌هایی مانند نظریه برنولی ، (فرمول شزی و قوانین دالامبرت را نام برد. از آن زمان به بعد هیدرولوژی از جنبه کیفی به کمی سوق داده شده و اندازه گیری بسیاری از پدیده‌های هیدرولوژی امکان پذیر گردید. قرن 19 را می‌توان دوره طلایی هیدرولوژی دانست در این زمان زمین شناسی نیز به عنوان یک علم تکمیل کننده در آبهای زیرزمینی وارد گردید. قانون دارسی و فرمولهای دو پوئی- تیم (Dmpmit-Thiem) نمونه‌ای از پیشرفت‌های آبهای زیرزمینی همراه با هیدرولوژی می‌باشد. در زمینه هیدرولوژی آبهای سطحی نیز بخصوص به هیدرومتری توجه فراوانی مبذول گردید. فرمولهای فرانسیس در مورد سرریزها ، گانگیه (Gangmillet) کوته (kmtter) و مانینگ (Manning) درباره جریان آب در کانالهای روباز از جمله این مواردند. فعالیتهای دالتون در زمینه تبخیر نیز بسیار حائز نیز بسیار حائز اهمیت بود. گرچه قسمت اعظم هیدرولوژی جدید در قرن 19 پایه گذاری شد. ولی تا امروز هنوز هیدرولوژی علمی از تکامل زیادی برخوردار نبود. در اواخر قرن 19 و بخصوص در 30 سال اول قرن 20 صدها فرمول تجربی پیشنهاد گردید که می‌بایست ضرایب و پارامترهای آنها بر اساس قضاوت و تجربه بدست می‌آمده و برای حل این مشکل در بسیاری از کشورها موسسات و انیستیتو‌های تحقیقی در زمینه هیدرولوژی تاسیس گردید. در این دوره دانشمندان زیادی ظهور کردند از جمله می‌توان در سال 1932 شرمن (Sherman) نظریه روش هیدروگراف واحد برای تخمین رواناب پیشنهاد کرد. نظریه تیس (Thies) در حل مسائل مربوط به هیدرولوژی چاهها و روش پیشنهادی گامبل (Gammble) در سال 1941 برای تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها و روشهای انیشتین (Einstein) را در مطالعات رسوب رودخانه‌ها نام برد. و از سال 1650 به بعد روشهای نظری در هیدرولوژی بسیار معمولی گردید بطوری که اکثر فرمولها و روشهای تجربی در قالب ریاضی در رد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. زیرشاخه‌های هیدرولوژی هیدرومتئورولوژی (Hydrometeorology) یا آب و هواشناسی کاربرد هواشناسی را در مسائل هیدرولوژی مورد بررسی قرار می‌دهد. به عبارت دیگر هیدرومتئورولوژی را می‌توان علمی دانست که درباره مسائل مشترک بین هواشناسی و هیدرولوژی بحث می‌کند. لیمنولوژی علم مطالعه آبهای داخل خشکی (دریاچه‌ها و برکه‌ها و ...) را لیمنولوژی (Limnology) گویند. در این رابطه خصوصیات فیزیکی ، شیمیایی ، و بیولوژیکی آب توده‌های آب موجود در داخل خشکیها مورد مطالعه قرار می‌گیرد. کرایولوژی یخ شناسی یا کرایولوژی (Cryology) علمی است که در آن خصوصیات مختلف آب در حالت جامد (برف یا یخ) بررسی می‌شود. به زبان دیگر کرایولوژی علم یخ شناسی و بررسی یخچالهاست هرچند یخچال شناسی نیز امروزه خود علم جداگانه‌ای را تشکیل می‌دهد. ژئوهیدرولوژی (geohydrology) به معنی هیدرولوژی آبهای زیرزمینی یا علم مطالعه آبها در زیر زمین است که در مقابل آن علم مطالعه آب در سطح زمین که هیدرولوژی آبهای سطحی گفته می‌شود قرار دارد. غالبا دو واژه ژئوهیدرولوژی و هیدروژئولوژی باهم اشتباه می‌شوند. اما در اولی تکیه بر هیدرولوژی و در دومی تکیه بر زمین شناسی می‌باشد. در فارسی برای مطالعه آب در زیر زمین از واژه هیدروژئولوژی استفاده می‌شود. پوتامولوژی رودخانه شناسی یا پوتامولوژی (Potamology) مسائل مربوط به جریان آب در رودخانه را مورد بررسی قرار می‌دهد در این رابطه تاکید بر جنبه‌های فیزیکی موضوع است تا بیولوژیکی آن. هیدروگرافی علم مطالعه وضعیت و خصوصیات فیزیکی آب بخصوص در رابطه با مسائل کشتیرانی را هیدروگرافی (Hydrography ) گویند. مطالعه جزر و مد در دریاهای آزاد و نوسانات سطح آب و نیز موج شناسی در قلمرو این علم قرار دارد. هیدرومتری آب سنجی که به آن هیدرومتری (Hydrometry) نیز گفته می‌شود. علم اندازه گیری آب و مسائل مربوط به آن می‌باشد، در واقع این علم سنجشهای مختلف مرکز آب ، مقادیر جریان و موارد مشابه به آن را در برمی‌گیرد. اقیانوس سنجی در علم اقیانوس سنجی (Oceanolography) خصوصیات فیزیکی ، شیمیایی ، بیولوژیکی و دیگر ویژگیهای اقیانوس و دریاهای آزاد مورد مطالعه قرار می‌گیرد. این علم خود بخشی از دانش وسیع اقیانوس شناسی (Oceanology) به شمار می‌آید. کاربردهای هیدرولوژی امروزه این علم در طراحی و طرز عمل سازه‌های هیدرولیکی نظیر سدهای ذخیره‌ای و انحرافی ، کانالهای آبیاری و زهکشی و پل ، مهندسی رودخانه و کنترل سیلاب ، آبخیزداری ، جاده سازی ، طراحی تفرجگاه مسائل بهداشتی و فاضلاب شهری و صنعتی و زمینه‌های زیست محیطی بطور گسترده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. ضرورت این علم (هیدرولوژی) هر سال به سطح خشکیهای کره زمین حدود 110000 کیلومتر مکعب آب بصورت نزولات جوی فرو می‌ریزد در عوض 70000 کیلومتر مکعب آن بصورت تبخیر خارج می‌شود. تفاوت این دو رقم 40000 کیلومتر مکعب است که منابع تجدید شونده آب را تشکیل می‌دهند. مقدار سرانه آب تجدید شونده در سطح دنیا رقمی حدود 7400 متر مکعب در سال برای هر نفر است. اما این مقدار بطور یکنواخت تقسیم نشده است. متخصصان هیدرولوژی رقم 1000 متر مکعب در سال برای هر نفر را مرز کم آبی یک کشور تعیین کرده‌اند. این رقم در مصر 30 در قطر 40 در لیبی 160 در عربستان 140 متر مکعب در سال برای هر نفر برآورد شده است. همگی جز کشورهای کم آب محسوب می‌شوند. در ایران این سرانه 1500 متر مکعب در سال تخمین زده شده است. با این حساب نمی‌توان ایران را یک کشور کم آب تلقی کرد. یکی از راههای سازگاری با خشکی استفاده بهینه از منابع آب است. باید سعی کرد که تا حد امکان از ریزشهای جوی ، جریان آبهای سطحی و منابع زیرزمینی به نحو مطلوب استفاده شود و این کار عملی نخواهد بود مگر با شناخت پدیده‌های هیدرولیکی.
 
 
 
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری - ساعت ۱٠:٥٦ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱٢/٩
 
سالانه در رودخانه های جهان حدود ۴۰ هزارکیلومتر مکعب آب جریان می یابد و این رقمی است که طی قرن بیستم حدود ۳ در صد افزایش داشته است. تاکنون اکثر محققین این تقصیر را بر گردن تغییرات آب و هوا انداخته اند. ● افزایش آب رودخانه ها در نتیجه افزایش CO۲ افزایش CO۲ اتمسفر منجر به افزایش آب رودخانه ها می شود. تحقیقات اخیر گویای آن است که گیاهان موجود در جهان به دلیل افزایش مقدار دی اکسید کربن به آب کمتری برای رشد نیاز دارند. نتایج این تحقیق جدید بیانگر آن است که مقدار آب رودخانه ها شدیداً افزایش خواهد یافت و ریسک جاری شدن سیل بیشتر خواهد شد. نیکولا جدنی از مرکز پیشگویی و تحقیق آب و هوای هادلی در انگلستان مسئول این تحقیق بوده است و در این باره اظهار می دارد که «ما فکر می کنیم که این موضوع باعث می شود سالانه ۲۰۰۰ کیلو متر مکعب به روان آب های جهان اضافه شود که این عدد نسبتاً زیادی است.» مقدار اضافی دی اکسیدکربن موجود در جو حاصل سوزاندن سوخت های فسیلی است. عقیده بر آن است که افزایش غلظت این گاز باعث گرم شدن اتمسفر می شود. البته این موضوع باعث می شود که گیاهان راحت تر این گاز را جذب کرده و از طریق فتوسنتز به بافت های گیاهی تبدیل کنند و برای این فرآیند از رطوبت کمتری بهره جویند. در مقیاس های کم این بدان معنی است که گیاهان رطوبت کمتری را از طریق منافذ موجود بر روی برگ های خود وارد هوا کنند. این موضوع در سطح یک سرزمین بدان معنی خواهد بود که رطوبت بیشتری در خاک باقی بماند و احتمالاً وارد روان آب ها شود. ● عجایب آب سالانه در رودخانه های جهان حدود ۴۰ هزارکیلومتر مکعب آب جریان می یابد و این رقمی است که طی قرن بیستم حدود ۳ در صد افزایش داشته است. تاکنون اکثر محققین این تقصیر را بر گردن تغییرات آب و هوا انداخته اند. اما جدنی می گوید که اگر به کل سطح سیاره زمین نظر افکنیم متوجه می شویم که تغییرات آب و هوا احتمالاً باعث کاهش بارندگی نیز شده باشد که این با تئوری بالا همخوانی ندارد. ایشان برای آنکه به یک چنین نتیجه ای دست یابند، چهار تئوری را برای توجیه افزایش جریان رودخانه ها مد نظر قرار دادند. برای هر یک از این تئوری ها، جدنی پیشگویی های هر تئوری را به کمک مدل های ارائه شده در مرکز هادلی با روند تغییرات واقعی مقایسه کرده اند. او این مقایسه را در دو سطح جهانی و منطقه ای انجام داده است. چهار تئوری افزایش آب رودخانه ها به قرار زیر است: ۱- تغییرات اخیر در میزان بارندگی علت این موضوع است. ۲- تغییر در کاربری زمین باعث این بحث شده است. ۳- ذرات گرد و غبار ناشی از فعالیت های انسان ها باعث کاهش قدرت نور خورشید شده و از میزان تبخیر می کاهد. ۴- بهتر انجام شدن فتوسنتز ناشی از افزایش دی اکسید کربن در هوا علت موضوع بوده است. ● تاثیر دوگانه جدنی در مصاحبه خود اظهار داشته است که «تغییرات آب و هوا به خودی خود باعث کاهش مقداری از روان آب ها خواهد شد ولی تاثیر دی اکسیدکربن روی گیاهان باعث افزایش حدود ۵ درصدی روان آب ها می شود.» حال اگر این دو موضوع را با یکدیگر ترکیب کنیم می توان افزایش حدود ۳ درصدی را مشاهده کرد که این با الگوهای منطقه ای همخوانی دارد. پیتر کاکس از مرکز اکولوژی و هیدرولوژی وینفریت انگلستان می گوید که « این برای اولین بار است که اثر دی اکسیدکربن بر روی گیاهان در مقیاس های بزرگ مورد بررسی قرار می گیرد.» دامون ماتیوز از دانشگاه کلگری کانادا نیز اشاره داشته است که ممکن است عوامل دیگری نیز در تغییر دبی رودخانه ها موثر بوده باشند. اما او نیز موافق است که از بین تئوری های مهم تاکنون به نظر می رسد که تغییر در فتوسنتز با واقعیت همخوانی بیشتری داشته است.
 
 
 
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری - ساعت ۱٠:٥٥ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱٢/٩
 
در اواسط قرن هفدهم ،دانشمندان توانستند مقدار آب دریافتی زمین را به دقت اندازه گیری کنند ومقایسه ای میان مقدار آن ،با مقدار آبی که در رودها جریان دارد به عمل آورند.این اندازه گیری ها نشان داد که زمین شاید 5 برابر بیشتر از آنچه که در رودها جریان دارد،آب دریافت می کند. در این صورت مسئله ،پیچیده تر شد((بقیه آب ها به کجا می رود؟)) آب در حرکتی مداوم است و از هوا به زمین واز زمین به هوا می رود. به این حرکت دوره ای ،چرخه آب می شود. همه ساله حدود 500 هزار کیلومتر مکعب آب تبخیر می شود وبه هوا می رودکه در حدود 86 درصد آن ،از سطح اقیانوسهاست.بقیه از سطح خاک ،دریاچه های ورودها به هوا بر می خیزد. متجاوز از 97 درصد ذخیره آب زمین در اقیانوسهاست و3 درصد باقی مانده ،مقدار زیادی در قطبین به صورت یخ ذخیره است.مقدار آب زیر زمینی در مقایسه با آب های سطحی ،بسیار زیاد تر است در این صورت آبی که در اتمسفر وجود دارد در مقایسه با بقیه بسیار اندک است، زیرا کم بودن ظرفیت هوا برای نگهداری بخار آب سبب کاهش آب در اتمسفر می شود. - آب،وضع هوای زمین را تنظیم می کند.اگر آب وجود نداشت، دمای هوا در طول روز به بیش از 100 ودر شب به کمتر از C 100- می رسید. در آنصورت اختلاف دمای فصل های مختلف نیز تفاوت دمای نقاط قطبی واستوایی بسیار بیشتر می شد. آبها بخشی از انرژی خورشید را جذب می کنند و وقتی هوا سرد باشد،این انرژی ذخیره شده به آهستگی آزاد می شود. این عمل همراه با اثر جریان های عمومی هوا کره در جابجایی به اختلاط هوا، موجب تعدیل آب وهوای کلی زمین می شود. - آب ها از طریق ((فرسایش)) ،((حمل)) و((رسوبگذاری)) بیشترین تغییرات را در سطح زمین به وجود می آورند.آبها به کمک دیگر عوامل طبیعی مثل باد، دائماً‌ سنگ های سطح زمین را می فرسایندوآنها را در گودیهای زمین ته نشین می کنند.این رسوبات سرانجام سنگ های رسوبی را به وجود می آورند. - آبکره از نظر تامین آب آشامیدنی وکشاورزی ،تولید انرژی وحمل نقل ،فراهم آوردن غذا ومواد معدنی ،نقش مهمی در زندگی انسان دارد. -------------------------------------------------------------------------------- سه سال گذشته چندین توضیح در مورد رابطه بین جریانهای اقیانوسی و آب و هوا به چاپ رسانده است. این موضوع جنبه¬های بسیاری دارد و در یک سری مقاله مروری در مورد رابطه بین آب و هوا و چرخه هیدرولوژی دسته¬بندی و به روز (Up to data) شده و در Nature به چاپ رسیده است (, استفان را مسدورف سعی میکند تا شواهد مبنی بر تغییرات چرخه آب و هوایی سریع و شدید مثل دمای تغییر کرده هوا در بالای پوشش یخی گرینلند و توده¬های یخی شمال آتلانتیک را تعیین سن کند. مرور دیگر ویژگیهای طولانی مدت¬تر از ارتباطات بین اتمسفر، اقیانوسها، صفحات یخی، فرایندهای جامد – زمین و نیروهای نجومی در تغییرات آب و هوایی و سطح دریا در Ma 3 را مشخص می¬کند. موضوع اصلی این سیستم ارتباطی انتقال دهها میلیون متر مکعب ازمناطق حاره¬ای به قطب و از صفحات یخی به سطح دریاها می¬باشد
 
 
 
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری - ساعت ۱٠:٥۱ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱٢/٩
 
تا چند دهه قبل اطلاعات زیادی از شکل بستر اقیانوسها در دست نبود.در گذشته برای اندازه گیری عمق اقیانوسها از ریسمان و وزنه استفاده می شد که کاری بس سخت وخسته کننده بود وبه همین جهت اطلاعاتی کمی از این راه به دست می آمد .اما از اواسط قرن بیستم میلادی با استفاده از دستگاههایی که زمان رفت وبرگشت امواج صوتی را از سطح تا کف دریا به آسانی تعیین می کرد.دانشمندان توانستند ژرفای آب اقیانوسها را در هر نقطه به آسانی وبه سرعت اندازه گیری کنند. به این ترتیب نقشه بستر اقیانوسها تهیه شد. همچنین با بهره گیری از وسایل نمونه گیری از رسوبات بستر اقیانوسها،زیردریایی های کوچک تحقیقاتی ودستگاههای حفاری پیشرفته که قادرند تا اعماق چند هزارمتری زیر کف دریا را حفر کنند.اطلاعات با ارزشی از رسوبات وسنگهای بستر اقیانوسها به دست آمد. مطالعات واندازه گیریها نشان می دهدکه بستر اقیانوسها مانند سطح خشکی ها دارای پستی وبلندیها وعوارض متنوعی است. برخی ازمهمترین بخش های تشکیل دهنده بستر اقیانوس ها عبارتند از: فلات قاره ،سراشیب قاره وخیزه قاره- فلات قاره بخش کم شیب حاشیه قاره هاست که از خط ساحلی تا سراشیب قاره ،یعنی جایی که شیب بستر دریا ناگهان تغییر می کند ادامه دارد. شیب فلات قاره در حدود 1/. درجه است. حداکثر عمق فلات قاره در نقاط مختلف سازمان است،ولی معمولاً‌ عمق 200 متر را برای آن در نظر می گیرند .فلات قاره در اطراف برخی قاره ها دارای پهنای زیاد(بیش از 1000 کیلومتر) ودر برخی مناطق بسیار باریک است.فلات قاره اگر چه در زیر آب است ،از نظر زمین شناسی جز قاره به حساب می آید .حد زمین شناسی حوضه های اقیانوسی خط ساحلی نیست، بلمه سراشیب قاره است.در عصرهای یخبندان که سطح آب اقیانوسها پایین تر از سطح امروزی بوده،بخش های وسیعی از فلاتهای قاره از زیر آب خارج بوده اند.به همین جهت به نظر می رسد که بیشتر عوارش سطح فلات های قاره در عصر یخبندان ایجاد شده اند.فلات های قاره بیشتر از لایه های رسوبی ضخیم ساخته شده اند. این رسوبات حاصل فرسایش خشکی های مجاورند که در زمان های طولانی رویهم انباشته شده اند. فلات قاره به بخش نسبتاً پرشیب تری از بستر اقیانوس(با شیب حدود 2 تا 6 درجه) منتهی می شود که به آن((سراشیب قاره)) می گویند. در دامنه سراشیب قاره نیز معمولاً منطقه ای با شیب نسبتاً آرام، به نام ((خیز قاره)) وجود دارد که سراشیب قاره را به حوضه عمیق اقیانوسی متصل می کند. در سطح فلات قاره وسراشیب قاره ،دره های زیر دریایی طویلی دیده می شود که تا اعماق دریا امتداد دارند. برخی از این دره ها ادامه رودخانه های بزرگ در خشکیهاست. گرچه ممکن است بخش های فوقانی این دره های زیر دریایی توسط رود ودر خلال پایین بودن سطح آب دریا در عصرهای یخبندان ایجاد شده باشند ،ولی اغلب اقیانوس شناسان معتقدند که بخش های عمیق تر این دره ها به وسیله جریان های گل آلود پدید آمده اند. این گونه جریان ها بر اثر لغزش رسوبات از سراشیب قاره ایجاد می شوند وقدرت فرسایشی زیادی دارند. فلات قاره وسراشیب قاره را رویهم حاشیه قاره نیز می گویند. دشت مغاکی- دشت مغاکی مسطح ترین بخش حوضه های اقیانوسی را تشکیل می دهد.هموار وعمیق بودن این مناطق باعث شده است که به آنها دشت مغاکی گفته شود. پشته های اقیانوسی- کف اقیانوس به تدریج از دشت مغاکی هزاران متر بالا می آید وکوههای زیردریایی طویلی را می سازد که به آن پشته های اقیانوسی می گویند. پشته های اقیانوسی واقع رشته کوههای خطی بزرگی هستند که به طول حدود 60 هزار کیلومتر در کف اقیانوس ها امتداد دارند. پشته میانی اقیانوس اطلس به طول 21000کیلومتر از شمال تا جنوب این اقیانوس گسترده شده است. عرض پشته های اقیانوس 1000 تا1500 کیلومتر است وقله های آنها حدود 3000 متر از کف اقیانوس بالاتر است. پشته های اقیانوسی دارای شکل های متقارنی هستند ودر امتداد محور مرکزی آنها دره های عمیقی وجود دارد.پشته های اقیانوسی محل فعالیتهای آتشفشانی وزمین لرزه های فراوان است. درازگودالهای اقیانوسی- بستر اقیانوس آرام کاملاً‌با بستر اقیانوس اطلس متفاوت است به جای فلات های قاره ای با شیب آرام، گودالهای عمیقی در امتداد حاشیه اقیانوس آرام یافت می شودکه آن را درازگودال های اقیانوسی می گویند. عمیقترین بخش های اقیانوسی در همین درازگودالها قرار دارد.ژرفترین نقطه در اقیانوسها،در درازگودالها ماریانا در غرب اقیانوس آرام واقع است کوههای دریایی- کوههای آتشفشانی بستر اقیانوسها را کوه دریایی می خوانند کوههای دریایی اغلب مخروطی شکل اند وبر اثر فعالیت های آتشفشانی زیردریایی تشکیل شده اند شکل شناسی بستر اقیانوسها تا چند دهه قبل اطلاعات زیادی از شکل بستر اقیانوسها در دست نبود.در گذشته برای اندازه گیری عمق اقیانوسها از ریسمان و وزنه استفاده می شد که کاری بس سخت وخسته کننده بود وبه همین جهت اطلاعاتی کمی از این راه به دست می آمد .اما از اواسط قرن بیستم میلادی با استفاده از دستگاههایی که زمان رفت وبرگشت امواج صوتی را از سطح تا کف دریا به آسانی تعیین می کرد.دانشمندان توانستند ژرفای آب اقیانوسها را در هر نقطه به آسانی وبه سرعت اندازه گیری کنند. به این ترتیب نقشه بستر اقیانوسها تهیه شد. همچنین با بهره گیری از وسایل نمونه گیری از رسوبات بستر اقیانوسها،زیردریایی های کوچک تحقیقاتی ودستگاههای حفاری پیشرفته که قادرند تا اعماق چند هزارمتری زیر کف دریا را حفر کنند.اطلاعات با ارزشی از رسوبات وسنگهای بستر اقیانوسها به دست آمد. مطالعات واندازه گیریها نشان می دهدکه بستر اقیانوسها مانند سطح خشکی ها دارای پستی وبلندیها وعوارض متنوعی است. برخی ازمهمترین بخش های تشکیل دهنده بستر اقیانوس ها عبارتند از: فلات قاره ،سراشیب قاره وخیزه قاره فلات قاره بخش کم شیب حاشیه قاره هاست که از خط ساحلی تا سراشیب قاره ،یعنی جایی که شیب بستر دریا ناگهان تغییر می کند ادامه دارد. شیب فلات قاره در حدود 1/. درجه است. حداکثر عمق فلات قاره در نقاط مختلف سازمان است،ولی معمولاً‌ عمق 200 متر را برای آن در نظر می گیرند .فلات قاره در اطراف برخی قاره ها دارای پهنای زیاد(بیش از 1000 کیلومتر) ودر برخی مناطق بسیار باریک است.فلات قاره اگر چه در زیر آب است ،از نظر زمین شناسی جز قاره به حساب می آید .حد زمین شناسی حوضه های اقیانوسی خط ساحلی نیست، بلمه سراشیب قاره است.در عصرهای یخبندان که سطح آب اقیانوسها پایین تر از سطح امروزی بوده،بخش های وسیعی از فلاتهای قاره از زیر آب خارج بوده اند.به همین جهت به نظر می رسد که بیشتر عوارش سطح فلات های قاره در عصر یخبندان ایجاد شده اند.فلات های قاره بیشتر از لایه های رسوبی ضخیم ساخته شده اند. این رسوبات حاصل فرسایش خشکی های مجاورند که در زمان های طولانی رویهم انباشته شده اند. فلات قاره به بخش نسبتاً پرشیب تری از بستر اقیانوس(با شیب حدود 2 تا 6 درجه) منتهی می شود که به آن((سراشیب قاره)) می گویند. در دامنه سراشیب قاره نیز معمولاً منطقه ای با شیب نسبتاً آرام، به نام ((خیز قاره)) وجود دارد که سراشیب قاره را به حوضه عمیق اقیانوسی متصل می کند. در سطح فلات قاره وسراشیب قاره ،دره های زیر دریایی طویلی دیده می شود که تا اعماق دریا امتداد دارند. برخی از این دره ها ادامه رودخانه های بزرگ در خشکیهاست. گرچه ممکن است بخش های فوقانی این دره های زیر دریایی توسط رود ودر خلال پایین بودن سطح آب دریا در عصرهای یخبندان ایجاد شده باشند ،ولی اغلب اقیانوس شناسان معتقدند که بخش های عمیق تر این دره ها به وسیله جریان های گل آلود پدید آمده اند. این گونه جریان ها بر اثر لغزش رسوبات از سراشیب قاره ایجاد می شوند وقدرت فرسایشی زیادی دارند. فلات قاره وسراشیب قاره را رویهم حاشیه قاره نیز می گویند. دشت مغاکی دشت مغاکی مسطح ترین بخش حوضه های اقیانوسی را تشکیل می دهد.هموار وعمیق بودن این مناطق باعث شده است که به آنها دشت مغاکی گفته شود. پشته های اقیانوسی کف اقیانوس به تدریج از دشت مغاکی هزاران متر بالا می آید وکوههای زیردریایی طویلی را می سازد که به آن پشته های اقیانوسی می گویند. پشته های اقیانوسی واقع رشته کوههای خطی بزرگی هستند که به طول حدود 60 هزار کیلومتر در کف اقیانوس ها امتداد دارند. پشته میانی اقیانوس اطلس به طول 21000کیلومتر از شمال تا جنوب این اقیانوس گسترده شده است. عرض پشته های اقیانوس 1000 تا1500 کیلومتر است وقله های آنها حدود 3000 متر از کف اقیانوس بالاتر است. پشته های اقیانوسی دارای شکل های متقارنی هستند ودر امتداد محور مرکزی آنها دره های عمیقی وجود دارد.پشته های اقیانوسی محل فعالیتهای آتشفشانی وزمین لرزه های فراوان است. درازگودالهای اقیانوسی بستر اقیانوس آرام کاملاً‌با بستر اقیانوس اطلس متفاوت است به جای فلات های قاره ای با شیب آرام، گودالهای عمیقی در امتداد حاشیه اقیانوس آرام یافت می شودکه آن را درازگودال های اقیانوسی می گویند. عمیقترین بخش های اقیانوسی در همین درازگودالها قرار دارد.ژرفترین نقطه در اقیانوسها،در درازگودالها ماریانا در غرب اقیانوس آرام واقع است کوههای دریایی کوههای آتشفشانی بستر اقیانوسها را کوه دریایی می خوانند کوههای دریایی اغلب مخروطی شکل اند وبر اثر فعالیت های آتشفشانی زیردریایی تشکیل شده اند.