اب و هوا.جلگه.معدن.غار.صحرا.خاک.زمین.چشمه.دریاچه.نفت..جنگل.دریا.رودخانه.رود.کویر.ابشار.منابع انرزی.اب.جزایر.کوه.

 
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری - ساعت ۱٠:۱٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/۱/۱۸
 

به عوامل مهمی که در قسمت کوتاهی و درازی شب و روز، پدید آمدن فصل ها، حایز اهمیت اند، به طور اجمال اشاره شد. حالا می پردازم به این که چگونه این وضع در ساحه ی عمل، مورد اجرا قرار می گیرد.



در اول ماه حمل (21 مارچ) موقعی که اشعه ی آفتاب در خط استوا به طور عمود می تابد، در نقاط مختلف زمین فصل های مختلف شروع می شود که عبارتند از:



- در نواحی استوایی (عرض البلد های پایین): شروع فصل گرما و مرطوب

- در ساحه ی وسیع عرض البلدهای متوسط نصف کره ی شمالی: شروع فصل بهار

- در ساحه ی وسیع عرض البلدهای متوسط نصف کره ی جنوبی: شروع فصل خزان

- در نواحی قطب شمال: فصل روز

- در نواحی قطب جنوب: فصل شب



باید خاطر نشان ساخت که تنها در همین روز (اول حمل) در تمام نقاط زمین طول شب و روز برابر- یعنی 12 ساعت روز و 12 ساعت شب- می باشد. در این حالت در نقطه ی قطب (90 درجه) شمال و جنوب اشعه آفتاب به صورت مماس می تابد.



از دوم ماه حمل (22 مارچ) تا مدت سه ماه -یعنی تا اول سرطان (22 جون)- طول روز در نصف کره ی شمالی به تدریج اضافه شده و بر عکس طول روز در نصف کره ی جنوبی به تدریج کم شده می رود. (برعکس طول شب در نصف کره ی شمالی کم و در نصف کره ی جنوبی به تدریج زیاد شده می رود). در این حالت در عرض البلدهای متوسط کره ی شمالی، فصل بهار و درعرض البلدهای متوسط کره ی جنوبی فصل خزان پدید می آید، در نواحی استوایی فصل گرما و مرطوب ادامه یافته ، در نواحی قطب شمال فصل روز و در نواحی قطب جنوب فصل شب حکم فرما می گردد.



اول ماه سرطان (22 جون) موقعی که اشعه ی آفتاب به عرض البلد 23 درجه و 27 دقیقه شمال خط استوا (خط سرطان) عمود می تابد، شروع تابستان در نصف کره ی شمالی و برعکس شروع زمستان در نصف کره ی جنوبی می باشد. در این روز طول روز در نصف کره ی شمالی به تدریج به حد نهایی و بر عکس طور روز در نصف کره ی جنوبی به تدریج به حداقل خود کاهش می یابد. در نواحی قطب شمال طول روز تا 24 ساعت و در نواحی قطب جنوب طول شب به 24 ساعت می رسد. در همین زمان است که در نواحی استوایی فصل گرم و مرطوب شروع می گردد اما در نواحی قطب شمال از نقطه 90 درجه تا عرض البلد 66 درجه و 33 دقیقه فصل روز و در قطب جنوب، فصل شب آغاز می گردد.



در دوم ماه سرطان (23 جون) تا اول ماه میزان چنان که گفته شد، تابستان نصف کره ی شمالی و زمستان نصف کره ی جنوبی دوام می یابد. در نیم کره ی شمالی طول روز تدریجاً کم شده و طول شب زیاد شده می رود بر عکس در نیم کره ی جنوبی طول روز زیاد شده و طول شب کم شده می رود.



در اول ماه میزان (23 سپتمبر) بار دیگر اشعه ی آفتاب در خط استوا به طور عمود تابیده طول شب و روز در تمام نقاط کره ی زمین یکسان گردیده و به 12 ساعت می رسد. در این حالت بهار نصف کره ی جنوبی خزان نصف کره ی شمالی شروع می شود. در نواحی استوایی، فصل گرم و خشک شروع می گردد؛ در حالی که در نواحی قطب شمال، فصل شب و در نواحی قطب جنوب، فصل روز آغاز می گردد. درا ین زمان در عرض البلدهای متوسط شمال، هنوز هم روزها به کوتاهی گراییده و برعکس در عرض البلدهای متوسط جنوبی، طول روز به درازی آغاز کرده و طول شب به کوتاهی می گراید و این وضع تا اول ماه جدی دوام پیدا می کند.



در اول ماه جدی (22 دسامبر) شعاع آفتاب بالای خط جدی یعنی 23 درجه و 27 دقیقه جنوب خط استوا به طور عمود می تابد و وضع برعکس حالتی است که اشعه ی آفتاب بالای خط سرطان به طور عمود می تابید؛ یعنی تابستان نصف کره ی جنوبی و زمستان نصف کره ی شمالی آغاز شده طول روز در نیم کره ی شمالی به حد اقل و برعکس طول شب به حد اعظم می رسد. در نیم کره ی جنوبی طول روز به حد اعظم و طول شب به حد اقل می رسد. این وضع تا اول ماه حمل دوام یافته و با آغاز سال دیگر این وضع دوباره تکرار می گردد